Tosca
10 czerwca 2010, godzina 20:30 – pokaz na żywo: HD Live
Akt I
Do rzymskiego kościoła św. Andrzeja della Valle wpada więzień zbiegły z Zamku św. Anioła. To Cesare Angelotti, były konsul Rzeczypospolitej, uwięziony i skazany na śmierć za udział w spisku przeciwko tytani rządzącej krajem. W tym właśnie kościele jego siostra, hrabina Attavanti, pozostawiła klucz od bocznej kaplicy oraz przebranie mające dopomóc Angelottiemu w ucieczce. Mnich-zakrystianin słyszy wprawdzie kroki i szmery w pustym kościele, ale jest przekonany, ze to wszedł malarz Mario Cavaradossi, który maluje tu obraz Marii Magdaleny. Po chwili pojawia się Cavaradossi. Serce młodego artysty wypełnia radość tworzenia i radość szczęśliwej miłości do słynnej śpiewaczki Florii Toski. W artyście malującym obraz Marii Magdaleny z radością poznaje Angelotti swego przyjaciela; ufając, że z jego pomocą Angelotti zdoła ujść prześladowcom, Mario nie waha się - oddaje zbiegowi swój koszyk z żywnością i obiecuje dopomóc w ucieczce. W tym momencie przybywa do kościoła ukochana Cavaradossiego, Tosca. Zamknięte drzwi od kaplicy i dobiegające spoza nich głosy budzą w jej sercu podejrzenia, że Mario ją zdradza. Malarz jednak czułymi słowami uspokaja kochankę, i aby nie wyjawić przed nią tajemnicy zbiegłego więźnia, pod pozorem pilnej pracy wyprawia ją z kościoła. Odgłos armatniego strzału zwiastuje, że w Zamku św. Anioła spostrzeżono już ucieczka Angelottiego. Nie ma czasu do stracenia - Cavaradossi postanawia ukryć przyjaciela w swojej willi za miastem. Obydwaj bocznym wyjściem wymykają się z kościoła. Tuż po ich wyjściu pojawia się zakrystianin z wieścią, że zagrażająca staremu porządkowi rzeczy rewolucyjna armia Napoleona została pokonana przez Austriaków pod Marengo. W pościgu za zbiegłym więźniem do kościoła przybywa groźny prefekt rzymskiej policji, baron Scarpia. Znajduje pusty koszyk, otwarte boczne wejście do kaplicy, a ponadto wachlarz z herbami rzymskiej arystokratki - hrabiny Attavanti, porzucony widocznie w pośpiechu. Dostrzega także dziwne podobieństwo rozpoczętego obrazu Marii Magdaleny do postaci hrabiny. Wskazuje te szczegóły Tosce, która ponownie pojawiła się w kościele, Scarpia sądzi, że w ten sposób obudzi jej zazdrość. Nie zawodzi się w swych przewidywaniach: śpiewaczka nie wie, że hrabina Attavanti jest siostrą zbiegłego Angelottiego i że to ona właśnie ułatwiła mu ucieczkę: nie wie też, że Mario nadał swej świętej rysy damy odwiedzającej codziennie kościół, nie znając nawet jej nazwiska. W porywie zazdrości i obrażonej dumy śpieszy do mieszkania malarza - lnie przeczuwa, że tuż za nią podążają ludzie Scarpii. Prefekt policji nie posiada się z radości. Oto los dał mu w ręce broń, dzięki której być może uda mu się odnieść dwa zwycięstwa: pochwycić i...zdobyć Toskę, o której względy od dawna bezskutecznie zabiegał.
Akt II
W jednym z pokoi Pałacu Farenese Scarpia zasiada do wieczerzy. Z dalszych sal dobiegają dźwięki z przyjęcie królowej, które Tosca ma uświetnić śpiewem. Agent policyjny Spoletta donosi, że nie udało się odnaleźć zbiega w willi Cavaradossiego, lecz za to aresztowano samego malarza. Podczas wstępnego przesłuchania Mario zaprzecza, jakoby wiedział coś o miejscu ukrycia Angelottiego. Scarpia każe poddać go torturom. Tosca po odśpiewaniu cantaty przybywa na zaproszenie Scarpii do gabinetu, gdzie słysząc jęki męczonego kochanka, zdradza kryjówkę zbiegłego więźnia. Tortuty przerwano, jednak mario przekonany, iż Tosca wydała tajemnicę Angelottiego, z pogardą odtrąca ją od siebie. Żandarm Scarrone wbiega z wieścią, że poprzednie informacje były fałszywe: to właśnie Napoleon rozgromił Austriaków. Na tę wiadomość Cavaradossi intonuje hymn na cześć wolności, zapomina,iż w ten sposób sam wydaje na siebie wyrok śmierci. Teraz rozpoczyna się między Scarpią a Toską targ o jego życie. Śpiewaczka gotowa jest zapłacić każdą sumę - nie tego zada Scarpia. W zamian za uwolnienie malarza, Tosca musi być całkowicie uległa jego żądaniom. Udręczona Tosca zgadza się na wszystkie warunki, byle ratować ukochanego. Scarpia wyjaśnia jej, że za względu na potrzebę zachowania tajemnicy egzekucja musi się odbyć, odbedzie się jednak tylko pozornie. W obecności śpiewaczki baron wydaje Spoletcie odpowiednie polecenie, dodając jednak znacząco: "podobnie jak to było z hrabią Palmieri" . Tosca żąda jeszcze glejtu dla dwóch osób na przekroczenie granic Rzymu. Scarpia spełnia żądnie, kiedy jednak zbliża się do Toski, chcąc ją objąć, ta z nienawiścią przebija go pochwyconym za stołu nożem. Z rąk Scarpii wyrywa glejt i spieszy do wiezienia.
Akt III
Cavaradossi zostaje wyprowadzony z celi na taras Zamku św. Anioła - niebawem ma nastąpić egzekucja. Nieszczęśliwy skazaniec błaga więziennego dozorcę o ostatnią łaskę: pragnie napisać krótki list. Dozorca, przekupiony kosztownym pierścieniem wyraża zgodę i przyrzeka list doręczyć. Raz jeszcze staje przed oczami skazańca całe piękno jego młodego, szczęśliwego życia i słodki obraz ukochanej Toski. Nieoczekiwanie pojawia się w wiezieniu sama Tosca, zwiastując ukochanemu rychłe ocalenie. Radośnie witają teraz oboje blask jutrzenki, jako symbol bliskiej już wolności i szczęście. Tosca żartobliwie poucza kochanka, jak ma się zachować w czasie pozorowanej egzekucji, jak upaść udając martwego. Zbliża się pluton egzekucyjny, pada salwa. Gdy żołnierze odchodzą, Tosca wzywa Maria, by powstał i uchodził wraz z nią. Niestety, Scarpia nawet po śmierci oszukał Toskę. Egzekucja Cavaradossiego, która według jego zapewnień miała być fałszywa, okazała się...prawdziwa. Szalejącą z bólu śpiewaczkę podąża aresztować Spoletto, odkryto bowiem zabójstwo Scarpii. Lecz Tosca wyrywa się i z murów Zamku św. Anioła rzuca w przepaść.
Wg "Przewodnika operowego" Józefa Kańskiego,
Materiały Opery
